Okul Kaygısı ile Başa Çıkma

Okul Kaygısı ile Başa Çıkma

Okul kaygısı olarak bilinen durum çocuğun okuldan korkması ya da okula dair negatif düşünce ve tutumda bulunmasından ziyade kendisine bakım veren kişiden ve evden ayrılmaya dair duyduğu kaygıyı temsil eder. Kendisine bakım veren kişiden ve evden ayrılmak çoğu çocuk için kaygı uyandırıcıdır. Ancak güvenli bağlanmada problem yaşayan çocuklar bu kaygıyı daha yoğun ve tepkisel olarak yaşayabilirler. Bu bağlamda öncelikle güvenli bağlanmanın ne anlama geldiği ve nasıl sağlanabileceği üzerine düşünülmelidir.
Çocuğunuz doğduğunda kendisini annesinin bir parçası yahut anneyle bir bütün olarak görür. Henüz konuşamadığı için bebeğiniz sizinle sinyaller aracılığı ile iletişime geçer. Bu sinyaller ağlama, çeşitli çıkarılan sesler ve mimikleri içerir. İlk aylarda ihtiyaç duyduğu her an annenin kendisinden giden sinyalleri alıp ihtiyacını giderdiğini görmek bebeğin kendini güvende ve huzurlu hissetmesini sağlar. Güvenli bağlanmanın temel formülü; bebek istediğinde orada olmak, istemediğinde ise orada olmamaktır. Gönderdiği sinyallere geç cevap alan, ihtiyaçları talebi doğrultusunda karşılanmayan bebeğin kaygı seviyesi artmaya başlar. Sinyale verilen cevabın hızı ilk aylarda oldukça önemli iken yaşla birlikte yavaşlamalıdır. Örneğin 2 yaşa geldiğinde çocuğunuz artık sizinle bir bütün olmadığını, bir birey olduğunu fark etmeye başlar. Çevreyi keşfetmek, kendi başına bir şeyleri başarabildiğini görmek bu dönemde onun için oldukça önemli ve keyif vericidir. Bu dönemde bakım veren olarak bir adım geride durup çocuğa alan açmak gerekir. Ancak bebeklik döneminde ihtiyaca hemen cevap vermeye alışmış ebeveynler için bu her zaman kolay olmayabilir. Böyle durumlarda çocuğun keşif alanı daralır ve çocuk kendi başarılarını görmekten mahrum kalır. Bunun sonucunda çocuk özgüven geliştirmekte ve bireyselleşmekte zorlanır, kaygılı bağlanma gelişir. Bu durum çocukluk döneminde sıklıkla görülmekle birlikte çocuğun okula başlama zamanı gelip aileden ayrılacağını hissetmesiyle zirve noktasına ulaşabilir. Kaygılı bağlanma gelişen çocukta okula başlamaya dair tepkiler daha belirgin ve sert olmakla beraber güvenli bağlanma yaşayan çocuklarda da tepkisellikler görülebilir. Okul fobisine dair en sık görülen tepkiler; ağlama, korku üretme, içe kapanma, psikosomatik ağrı ve bulantı hisleri olarak nitelendirilebilir. Bu gibi durumların çözümünde ailenin tepkileri ve durumu ele alış şekli oldukça önemlidir.
Çocuğunuz kendi kaygı düzeyini ebeveynden gelen tepkilere göre düzenler. Bu bağlamda ebeveynin okula başlama ve çocuğun kendisinden ayrılma hali ile ilgili rahatlığı oldukça önemlidir. Eğer ebeveyn kaygılı ise çocuk hiçbir söz yahut açıklamaya ihtiyaç duymadan durumu hisseder ve kaygılı tepkiler göstermeye başlar. Bazı çocukların ayrışmaya hazır olmasına rağmen, ebeveyni hazır olmadığı için tepkisel davranarak ebeveyni rahatlattığı psikoloji dünyasında sıkça gözlemlenen bir olgudur. Bu sebeple okul kaygısı ele alınırken ailenin önce kendi hislerinin farkında olması ve ayrışma konusundaki rahatlığı ve desteği çocuğuna yansıtabilmesi oldukça önemlidir. Kimi zaman da aile hazır olsa da çocuk ayrışmaya hazır olmayabilir. Bu durumlarda; sabırlı ve destek verici ancak net ve tutarlı bir tutum içinde olmak oldukça önemlidir. Okula gitmeyi yüceltmek, çocuğun okulda yaptıklarını merak etmek, sabah okul öncesi hazırlıkları neşeli ve heyecanlı hale getirmek çocuğun okula duyduğu heyecanı ve şevki arttıran faktörlerdendir. Bununla birlikte bu sürecin çocuklar için zorlayıcı olabileceğini anlamak ve bu duyguları çocuğa geri yansıtabilmek çocuğun kendini rahat ve güvende hissetmesi ve kaygıyla baş edebilmesi için en önemli etkenlerdendir. Evde kalınan süreçlerin alışma gerçekleşene kadar sıkıcılaştırılması ve okul kapısındaki vedaların kısa ve net tutulması da işe yarayan diğer uygulamalardandır. Ailenin, çocuğun okula devamlılığı konusunda kararlı olması da çok kritik öneme sahiptir.
Okula başlama döneminde çocuk ve ebeveynin az ya da çok sorun yaşaması beklenen bir durumdur. Süreçteki kaygının sizi sarmasının önüne geçip çocuğunuzu anlayarak ve onun bireyselliğine saygı duyarak hareket etmek okul kaygısı başta olmak üzere her tip kaygıyla baş etmede tercih edilen en etkin yoldur. Bu yolculukta desteğe ihtiyaç duyulan her noktada Mavi Kanguru Pedagog Ekibi yardıma hazırdır.